آلودگی هوا و هوای آلوده:

کره زمین در گذشته های نه چندان دور دارای هوای پاک بوده است . این هوای پاک وتمیز مناسب برای تنفس انسان و سایر موجودات  بوده است. روزها آسمان آبی و صاف و آفتابی و شب ها شگفت انگیز و پر از ستاره و جذاب بود همان چیزی که امروزه و درحال حاضر برای همه تبدیل به یک آرزو شده است.آیا به راستی از خود پرسیده ایم که چرا چنین شده است و از آسمان آبی خبری نیست و آن آسمان آبی و زیبا به یک آسمان دود گرفته و خاکستری و نازیبا تبدیل شده است و از شب های پرستاره و خاطره انگیز خبری نیست ولی ستارگان پرتعداد و بیشمار را در آسمان پاک فقط می توان دید.

زندگی روزانه ما به همراه تولید ضایعات گوناگونی است که به صورت جامد و مایع وگاز تولید و وارد محیط زیست می گردد، بهره مندی از صنعت و ارتقاء سطح رفاه اجتماعی برحجم و تنوع ضایعات افزوده است و هر روز نیز برتنوع آن افزوده می شود. تا زمانی که بین ضایعات تولیدی و توان خودپالایی محیط زیست تعادل و توازن برقرار باشد طبیعت بدون وارد شدن آسیب وخسارت های جبران ناپذیر قادراست اثرات زیان بار آن را کاهش دهد و دراغلب موارد اثر آن رفع می گردد ولی از زمان صنعتی شدن جوامع و توسعه نامتوازن و توجه به رشد اقتصادی و بهره برداری بیش از حد از منابع طبیعی و منابع حیاتی و آزاد سازی و رها سازی ضایعات به محیط زیست مشکلات و مهضلات متعدد و بیشماری خود نماتیی می نمایندو دراین شرایط دیگر توان محیط زیست و خودپالایی جهت پاسخ گویی به شرایط نامناسب تحمیل شده کافی و مؤثر نیست و نخواهد بود.

روزگاری  نه چندان دور بر روی جلد کتاب های درسی مدارس این بیت شعر نقش بسته بود که جای خالی آن واقعاً محسوس است.

توانا بود هرکه دانا بود

توانایی در گرو دانایی است . بنابراین اگر دانایی توانایی است که قطعاً چنین است پس نا آگاهی و ندانستن نیز ناتوانی است و این ناتوانی ناشی از نادانی ماست که تعادل محیط زیست را دستخوش تغییر و آسیب نموده است و آن را به هم ریخته است و عامل این به هم ریختگی و نابه سامانی در محیط زیست نتیجه فعالیت های نا آگاهانه، غیر مسؤلانه و خود خواهانه ما انسان ها است. آلودگی های محیط زیست از جمله آلودگی هوا ناشی از رفتارها و عادت های غیر مسؤلانه و غیر بهداشتی ما هست. مشکلات  و معضلات زیست محیطی در همه جا مشهود است و غیر قابل انکار و ما نمی توانیم با ندیدن، نگفتن و نشنیدن این واقعیت ها، خود را متقاعد به نبودن آن کنیم که ندیدن و نگفتن و نشنیدن واقعیت ها دلیل بر نبودن آن نیست و سبب نابود گشتن آن ها نیز نخواهد شد، ما نیازمند واقع نگری و واقع گرایی هستیم، 

چشم ها را باید شست، جور دیگر باید دید

دید علمی سبب خواهد شد که مه به سراغ راه حل های علمی و بر پایه دانش و تجربیات جهانی برای رفع معضلات و مشکلات ریست محیطی برویم و آنگاه که با علم و دانش به سراغ وقایع و رخدادها می رویم باید نوع و روش برخورد مانیز مطابق با اصول علمی باشد.

بنابراین پیش از هرچیز لازم است به سراغ دلایل بروز و وقوع مشکلات و معضلات زیست محیطی برویم و پس از شناخت منبع و منشاء آلودگی و شناسایی نوع آن و نحوه اثر آن ، به دنبال راه کارها و مسیرهایی برای خروج از این مشگلات ومسائل و وقایعی که به عنوان آلودگی و یا یک معضل زیست محیطی مطرح هستند برویم زیرا زمانی که یک معضل به یک مسأله تبدیل می شود برای حل آن مسئله می توان به دنبال راه حل و راه کار مناسب برای برون رفت انتخاب نمود.

محیط زیست دچار بیماری شده است . رنگ آبی و ارغوانی آسمانش دود گرفته و تیره و خاکستری شده است و عامل این بیماری و ناخوشی، فعالیت های گسترده بشر در تمام زمینه هاست به گونه ای که دیگر کمتر جایی را در روی کره زمین می توان یافت که از تأثیر فعالیت های انسان در امان مانده باشد.

صنعت وصنعتی شدن خوب است و لازم، اما به شرط اینکه باعث تخریب محیط زیست و ایجاد بیماری و ناتوانی نشود و یا این آسیب در کمترین مقدار ممکن باشد و این امر مهم نیازمند مدیریت است که این مدیریت می بایست در زمینه های زیر فعال باشد:

1. حفظ منابع طبیعی و محیط زیست
2. جلوگیری از آلودگی و تخریب آن
3. احیاء و بازگرداندن به شرایط پیش از تخریب

بندهای یک و دو معرف اقدامات پیشگیرانه است و بند سه نیز بیانگر فعالیت های درمانگرانه است.

شهرنشینی، گسترش صنایع، افزایش جمعیت و تراکم جمعیت در مناطق محدود و درکنار هم و زندگی در این شرایط مشکلات زیست محیطی بوجود آمده است و غلظت و تراکم آلوده کننده های ناشی از فعالیت های گوناگون انسانی که در محیط منتشر می شود به میزانی است که باعث ایجاد اثرات سوء برای انسان، گیلاه و جانوران می شود.

آلودگی هوا دارای دو منشاء می باشد یا به عبارت دیگر منابع آلودگی هوا شامل :

1. منابع طبیعی          2)  منابع مصنوعی یا انسان ساز

عمده ترین منابع آلودگی طبیعی هوا عبارتند از طوفان های شن، ریز گردها، فعالیت آتش فشانی، آتش سوزی جنگل ها و آلودگی مصنوعی یا بشر زاد یا انسان ساز که بیشترین سهم در آلودگی هوا را نسبت به منابع طبیعی به خود اختصاص می دهد( که در برخی از موارد رد پای انسان در منشاء آلودگی طبیعی نیز پیداست) عبارتند از: فعالت های صنعتی، وسایل نقلیه، منابع خانگی وتجاری، نیروگاه ها، پالایشگاه ها و....

گازهای ناشی از سوزاندن سوخت های فسیلی همچون بنزین، گازوئیل، نفت، نفت سیاه سبب آلودگی هوا شده است. برخی از محصولات تولیدی کارخانه ها نیز خود آلودگی هوا را سبب می شوند تولیداتی همچون وسایل گرمایشی ( بخاری و آبگرم کن) موتورسیکلت و خود رو که مصرف کننده سوخت هستند. امروزه در اثر فعالیت های انسانی آلودگی هوا به مرز خطرناک و بحرانی رسیده است.